To jest jedno z naszych ulubionych świątecznych dań - znana wszystkim tradycyjna sałatka jarzynowa. Dlaczego pokazuję na blogu taką zwyczajną zwyczajność? Taką prostą sałatkę, którą każdy zna? Po pierwsze - dlatego, że bardzo lubimy zjeść tę sałatkę od czasu do czasu, zwłaszcza w świątecznych okolicznościach. I wszyscy w rodzinie ją lubią! A po drugie - ma ona wiele wariantów, które warto wypróbować, odchodząc od swoich rodzinnych przepisów, uświęconych tradycją. No bo wiadomo - na święta to musi być wersja najbardziej ortodoksyjna, obowiązująca w rodzinie od wielu lat. Ale pomiędzy świętami można czasem przygotować coś podobnego, a jednak innego. Bo owo "pomiędzy świętami" jest świetnym czasem na wszelkie eksperymenty. A nuż Wam zasmakują i się przyjmą?

Moja tradycyjna, zwyczajna sałatka jarzynowa

Przedstawiam dziś wersję sałatki z grubsza wyniesioną z domu rodzinnego. Smak z czasem dopasowałam do naszych upodobań, ale można powiedzieć, że taką sałatkę robiła moja mama i teściowa. I ja też taką sałatkę robię od lat na przyjęcia świąteczne, a chociaż jest to bardzo tradycyjny przepis, to wielu biesiadników coś tam zawsze do niej dodawało. Mój tato dosypywał pieprz, teść dodatkowo słodził, a mąż zawsze dodawał łyżkę majonezu, bo mu ta sałatka wydawała się zbyt sucha. Każdy może zrobić swoją wersję i przyprawić ją według własnych upodobań! Warto wiedzieć, że ja kroję sałatkę naprawdę bardzo drobno. Jeszcze w domu rodzinnym rywalizowałam z tatą, kto pokroi składniki w drobniejsze kosteczki - i tak mi zostało, taką właśnie drobniutko pokrojoną sałatkę lubię najbardziej i najwyżej cenię.

W mojej rodzinnej sałatce muszą znaleźć się ugotowane marchewki, pietruszki, seler, jajka na twardo i najczęściej również ziemniaki. Mile widziany jest też groszek z puszki, ale kukurydza już nie, bardzo nie! Do tego surowa posiekana cebula lub rzadziej biała część pora, słodkie jabłka, kiszone ogórki, w sezonie letnim - natka pietruszki. Jeszcze majonez (u mnie - raczej dużo, bo nie lubię suchej sałatki, a J. jeszcze bardziej nie lubi) i musztarda. Odrobina cukru, pieprz i sól do smaku. To jest wersja tradycyjna, podstawowa - taka po prostu zwyczajna sałatka jarzynowa.

Moja mama dodawała jeszcze pokrojone w kostkę grube parówki lub kiełbasę zwyczajną, czego szczerze nie znosiłam, nawet w czasach, gdy jeszcze jadłam mięso. Mama uważała, że sałatka z kiełbasą jest bardziej pożywna, a ja ją przekonywałam, że jeśli ma być jarzynowa, to przecież kiełbasa nie jest potrzebna, w zupełności wystarczą jajka. A kiełbasę można zjeść osobno. Dopiero po paru latach udało mi się ją przekonać, na szczęście, uff!

Tradycyjna sałatka jarzynowa - skład

• 4-5 marchewek
• 2 korzenie pietruszki
• korzeń selera - wagowo mniej więcej tyle, ile ważą pietruszki
• 3-4 ziemniaki
• 3-4 jajka
• opcjonalnie - puszka zielonego groszku
• 1 duża lub 2 małe cebule
• 3-5 ogórków kiszonych (zależnie od wielkości, dodaję do smaku)
• 2-3 jabłka, raczej słodkie
• posiekana natka pietruszki - w zimie nie dodaję, bo na grządce marnieje, a kupiona w sklepie natka nie nadaje się do jedzenia
• 2-3 łyżki musztardy
• majonez (dodaj tyle, ile lubisz)
• cukier, pieprz i sól do smaku

Przygotowanie sałatki

1. Marchew, pietruszkę, seler i ziemniaki ugotuj w osolonej wodzie bez obierania ze skórki, bo wtedy warzywa zachowują więcej smaku i aromatu. Skórki zdejmij dopiero po ugotowaniu i ostudzeniu warzyw. Ważne, by jarzyny włożyć do wrzącej wody, bo tylko wtedy zatrzymają w sobie cały smak i aromat. Odwrotnie robimy, gotując rosół/bulion (jak tu), bo gdy to smak wywaru jest najważniejszy, wówczas wkłada się warzywa do zimnej wody i powoli doprowadza do stanu wrzenia.
2. Jajka ugotuj na twardo. Po wystudzeniu zdejmij skorupki.
3. Ugotowane warzywa i jajka pokrój w kostkę (u mnie to jest naprawdę drobna kostka, ale jeśli lubisz większe kawałki w sałatce - to super!)
4. Jeśli chcesz - dodaj do warzyw odcedzony groszek z puszki.
5. Cebulę posiekaj bardzo drobno. Warto umieścić ją na sicie i przelać zimną wodą - wówczas cebulki tracą trochę swej zjadliwej ostrości. A jeśli sałatka ma być jeszcze bardziej delikatna - sparz cebulę na sicie wrzątkiem i dopiero po przestudzeniu dodaj do miski z pokrojonymi warzywami.
6. Kiszone ogórki pokrój w kostkę (jeśli mają grubą i twardą skórkę - warto je wcześniej obrać). Można tu wykorzystać krojone w kosteczkę duże ogórki kiszone latem, które pokazywałam tutaj.
7. Jabłka obierz i również pokrój w kostkę.
8. Wszystkie składniki wymieszaj w dużej misce. Dodaj majonez (na początek 3 czubate łyżki, ale zapewne trzeba będzie dodać więcej), wybraną musztardę, natkę pietruszki i przyprawy. Wymieszaj dokładnie sałatkę i odstaw na chwilę. Spróbuj po 15 minutach i dodaj tego lub owego w razie potrzeby. Może soli, kiszonych ogórków, majonezu, jabłek potrzeba więcej? Znów wymieszaj i zostaw sałatkę "do przegryzienia" na kilka godzin, a najlepiej - na całą noc. Zobaczysz, że rano będzie o wiele lepiej smakować!

Inne warianty sałatki jarzynowej - co można zmienić?

Wszystkie wymienione niżej wersje sałatki wypróbowałam osobiście i zaświadczam, że są jadalne, a nawet smaczne. Jedne bardziej, inne mniej - ale wszystkie warto wypróbować, bo każdy z nas lubi coś innego. A jak nie spróbujesz, to się nie dowiesz, czy to jest dobre 🙂

1. Zamiast słodkich jabłek i kiszonych ogórków można użyć podwójnej porcji kiszonych jabłek. Ludzie często zadają mi pytania w rodzaju "do czego użyć kiszonych jabłek (kalafiorów, brukselek itp.)". No i tu jest świetny sposób na spożytkowanie kiszonych jabłuszek. Sprawdziłam, sałatka jest bardzo smaczna, nieco delikatniejsza, niż wersja podstawowa.
2. Zamiast kiszonych ogórków można dodać ogórki konserwowe (na przykład takie).
3. Do sałatki można dorzucić marynowane grzybki (zwłaszcza trzonki świetnie się do tego nadają), zamiast ogórków albo oprócz nich, czyli dodatkowo. Przepisy na marynowane grzyby znajdziesz tu.
4. Ziemniaki można zupełnie pominąć albo zastąpić ugotowanym ryżem.
5. Można dodać do sałatki kukurydzę z puszki (ja nie lubię tej wersji, ale tym się nie sugeruj, mimo wszystko warto dodać, bo może Ty polubisz?)
6. Sałatkę możesz wzbogacić dodatkiem dowolnej wędliny. Ja nie lubię, ale - patrz wyżej 🙂
7. Smak sałatki można nieco modyfikować, dodając za każdym razem inny rodzaj musztardy.
8. Rezygnując z jajek i używając odpowiedniego majonezu uzyskasz wegańską wersję tradycyjnej sałatki. W jednym z wariantów możesz dodać do niej wędzone tofu, a wtedy Twoja sałatka jarzynowa zyska nowy, interesujący smak.

Więcej pomysłów na modyfikację sałatki nie miałam i nie sprawdziłam, ale temat jest otwarty. Chętnie zobaczę wszelkie Wasze nowe koncepcje w komentarzach!

Przechowywanie sałatki - uwaga, będzie anegdota 🙂

Mnie to się wydaje oczywiste, ale doświadczenie uczy, że nie każdy wie, jak należy przechowywać potrawy typu "tradycyjna sałatka jarzynowa". Więc przypominam, że gotową sałatkę trzeba schować do lodówki albo zimnej spiżarni.

Ale - uwaga - nie wystawiaj jej zimą na balkon, taras lub ganek. Bo nocą lub następnego dnia może przyjść mróz i przytrafi Ci się to, co mnie się kiedyś zdarzyło. Otóż przed świętami Bożego Narodzenia zrobiłam pyszną sałatkę, a że w lodówce brakło już miejsca - wystawiłam ją na ganek. Ale niestety nie przewidziałam, że następnej nocy przyjdzie mróz, nie bardzo wielki, ale jednak nastały temperatury minusowe. W pierwsze święto przybyli goście. Z radością zjedli świąteczne ciasteczka, makowce, pierniki i tort. A gdy nadeszła pora kolacji - podałam między innymi moją sałatkę przyniesioną wprost z ganku. Niestety - lekko zmrożoną... Po parunastu minutach już nie trzeba było rąbać jej toporkiem i była nawet smaczna, ale ewidentnie niewyględna, bo majonez zwarzył się w ujemnej temperaturze... Więc pilnuj swojej sałatki i nie wystawiaj jej na mróz!

Wypróbuj też inne sałatkowe przepisy, które znajdziesz tutaj. Poniżej - kilka smakowitych przykładów na zachętę 🙂

https://www.hajduczeknaturalnie.pl/salatka-pieczarkowa/

https://www.hajduczeknaturalnie.pl/szuba-czyli-sledz-lub-niesledz-pod-pierzynka/

https://www.hajduczeknaturalnie.pl/salatka-z-baklazanow-i-pieczarek-w-majonezie/

https://www.hajduczeknaturalnie.pl/salatka-z-brokulem/

https://www.hajduczeknaturalnie.pl/ulubiona-salatka-imprezowa-z-zoltego-sera/

https://www.hajduczeknaturalnie.pl/kiszony-kalafior-zolta-salatka/

https://www.hajduczeknaturalnie.pl/kapusta-pekinska-salatka-na-grilla/