Panzanella – najlepszy sposób na czerstwy chleb

Panzanella to idealne danie na lato oraz najlepszy znany mi sposób na zużycie czerstwego chleba, którego bardzo nie lubię wyrzucać (czasem podsuszone kromki dostają do zjedzenia nasze pieski, ale to rzadkość). Mam na myśli oczywiście dobry chleb – do przygotowania sałatki tradycyjnie używa się toskańskiego chleba pieczonego bez soli, ale może to też być ciabatta albo porządna bagietka. Moja była bardzo porządna, prosto z Awinionu, dzięki czemu panzanella wyszła obłędnie smaczna, choć może nie bardzo piękna. Na zawsze zapomnij jednak o chlebie tostowym, który ma konsystencję i smak waty albo o odpiekanych w markecie bułkach. Z nich nie zrobisz dobrej sałatki chlebowej.panzanella

Panzanella – co to właściwie jest?

Panzanella, zwana także pansanella, panmolle lub panmòllo, to typowa potrawa chłopska (cucina povera). Narodziła się w środkowych Włoszech (Toskania, Marche, Umbria i Lazio) jako jeden ze sposobów wykorzystania niezbyt świeżego chleba. Pierwotny przepis zawierał czerstwy chleb, czerwoną cebulę oraz świeżą bazylię, a wszystko było przyprawione oliwą z oliwek, octem i solą. Z biegiem czasu zostały wprowadzone różne dodatki. Niektóre z nich są obecnie uznawane za kanoniczne, jak kawałki surowych pomidorów czy ogórka. Inne traktuje się bardziej fantazyjnie – na przykład pikantne oliwki,  gotowane na twardo jajka, a czasem tuńczyka. Bywają też warianty z innymi dodatkami – marchew, koper włoski, kukurydza, seler, papryka, surowe kiełbasy, sery mozzarella, różne marynaty, fasola, a także przyprawy do wyboru w celu nadania smaku, takie jak oregano, bazylia, szczypiorek itp. (źródło)panzanella

Moja własna panzanella

Każdy kucharz ma swój sposób na panzanellę (to zupełnie jak z naszym bigosem). Moja nie jest zbyt skomplikowana. Oprócz dobrego chleba w sałatce powinny się znaleźć dojrzałe w słońcu, bardzo słodkie i miękkie pomidory, niezbyt ostra cebula (najlepiej sprawdzi się tu cebula czerwona), najlepsza oliwa, świeże zioła (zwłaszcza bazylia lub oregano) i dobry ocet. Tradycyjnie powinien to być ocet z czerwonego wina lub balsamico, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by użyć tutaj doskonałego domowego octu. Jabłkowy może niekoniecznie dobrze się sprawdzi, ale już pomidorowy, wiśniowy czy bazyliowy obiecują niesamowitą feerię smaków. Warto próbować.panzanella

Oprócz wymienionych wyżej składników w panzanelli powinien się też znaleźć niezbyt duży ząbek czosnku – jego obecność ma tylko podkreślać i harmonizować smak. Nawet jeśli bardzo lubisz czosnek – powstrzymaj się przed dodaniem drugiego i trzeciego ząbka. To nie jest sałatka czosnkowa! Możesz za to puścić wodze fantazji przy innych dodatkach. Oprócz podstawowych składników czasem dodaję pieczoną paprykę bez skórki, bo jej słodki, dymny smak pięknie wzbogaca sałatkę chlebową. Poza tym moja panzanella jest dość mokra. Lubię, gdy chleb dobrze nasiąknie sokiem z pomidorów i dobrą oliwą oraz odrobiną octu. Nie znajdziesz w niej chrupiących grzanek. To zupełnie inny typ potrawy – taka trochę rozmoczona sałatka. Ale jaka aromatyczna! I w dodatku przywołuje najpiękniejsze wspomnienia…panzanella

Moja panzanella – skład

  • 1 kg pomidorów
  • 300 g czerstwego chleba
  • 1 duża czerwona cebula
  • 1 ząbek czosnku
  • spora garść listków bazylii
  • 1/3-1/2 szklanki oliwy, doskonale będzie tu pasować oliwa bazyliowa (pisałam o niej tutaj)
  • sól i świeżo mielony pieprz
  • 2-3 łyżki dobrego octu albo balsamico
  • opcjonalnie – 2-3 strąki upieczonej papryki
  • opcjonalnie – zielony ogórek dla nadania sałatce pewnej chrupkości

panzanella

Panzanella – wykonanie

  1. Pomidory obierz ze skórki, z każdego usuń twardy, zielony rdzeń – nasadę ogonka. Każdy owoc przetnij w poprzek na pół i postaraj się wycisnąć do miski jak najwięcej soku wraz z pestkami. Resztę pomidorów umieść w innej misce. Możesz je rozgnieść palcami, jeśli są miękkie – jak moje, albo pokroić dość drobno nożem na desce.panzanella
  2. Chleb pokrój na kostki o boku około 2 cm. Jeśli wolisz sałatkę z bardziej chrupiącymi elementami, możesz spróbować podsmażyć lub podpiec chlebowe kostki po skropieniu oliwą. Ja tam lubię zjadać tę aromatyczną sałatkę z chlebem w postaci mocno namokniętych kostek, więc niczego nie podpiekam, tylko wrzucam chleb do duuuużej miski.panzanella
  3. Zebrany w oddzielnej misce sok pomidorowy wymieszaj z oliwą, zgniecionym czosnkiem, pieprzem, solą i octem. Mieszaniną zalej kostki chleba w dużej misce. Dodaj tam jeszcze rozdrobnione pomidory, pokrojoną w piórka cebulę, listki bazylii pocięte w paski oraz ewentualnie upieczoną paprykę (pokrojoną w nieduże kawałki) albo kostki zielonego ogórka. Wymieszaj wszystko dokładnie – najlepiej miesza się po prostu dłonią. Sprawdź stopień przyprawienia – zwłaszcza, gdy chodzi o sól. Przykryj i pozostaw w chłodnym miejscu “do przegryzienia”.panzanella

Jak podawać panzanellę

Jedni podpowiadają, że panzanella najlepiej smakuje schłodzona, a więc prosto z lodówki, i to po dłuższym w niej pobycie. Inni sugerują, by jednak jadać ją w temperaturze pokojowej, bo wówczas rozwija pełnię aromatu. Ja przeważnie wybieram wariant drugi, z bardzo prozaicznego powodu – w lodówce zazwyczaj brak miejsca na tak dużą miskę 😀 Jednak zawsze warto pozostawić wymieszane składniki sałatki na jakieś pół godziny. Smaki się przegryzą i całość będzie smakować doskonale. Warto wiedzieć, że pomimo nasączenia chleba sokiem z pomidorów i oliwą – nie zmienia się on w papkę. Dobry chleb zachowuje strukturę, jednocześnie zyskując miękkość i soczystość. Tuż przed podaniem warto skropić sałatkę chlebową dodatkową porcją oliwy. Niech żyje kuchnia włoska!panzanella

Dziś przedstawiłam mój ulubiony sposób na wykorzystanie czerstwego chleba. Warto jednak zajrzeć na inne blogi, gdzie autorki opisują swój własny sposób na tę pyszna włoską sałatkę chlebową. O panzanelli możesz poczytać u Bei, u Karolinyu Moniki albo u Zuzanny. Życzę miłej lektury i – smacznego! A jeśli masz ochotę na inną włoską sałatkę – zapraszam na caprese, czyli pomidora z mozzarellą:

Insalata Caprese – sałatka z wyspy Capri

panzanella

Ten smakowity, choć wielce niepozorny przepis zgłaszam do akcji:
Warzywa psiankowate 2018

Powiązane wpisy

2 thoughts on “Panzanella – najlepszy sposób na czerstwy chleb

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *