Laba congee na Święto Oświeconego Buddy

Dziś przypada Święto Oświeconego Buddy, a tego dnia w Chinach spożywa się Laba congee – danie przygotowane z ryżu, strączków i suszonych oraz świeżych owoców. Nie jestem Chinką ani buddystką, ale często inspirują mnie różne obce, czasem egzotyczne kultury. Zwłaszcza wtedy, gdy ze świątecznymi obrzędami wiąże się jakaś historia i ciekawy przepis kulinarny. Podczas moich nieustannych poszukiwań natrafiłam ostatnio na Laba congee. Czytelnicy, którzy obserwują Hajduczka na Facebooku (do czego zachęcam gorąco!) już poprzedniego dnia namoczyli wraz ze mną niektóre składniki świątecznego congee. Oni będą mogli świętować festiwal Laba (臘八) w tym samym czasie, co Chińczycy. Inni muszą zadowolić się smakiem rytualnego congee bez kontekstu kulturowego. Ale i tak uważam, że warto, bo takie obce smaki bardzo poszerzają horyzonty i budzą tolerancję dla wszelkiej odmienności.laba congee

Festiwal Laba – święto Oświeconego Buddy

Laba (臘八, dosłownie: “ósmy z La”) jest tradycyjnym chińskim świętem obchodzonym ósmego dnia miesiąca La, czyli dwunastego miesiąca chińskiego kalendarza. W tym roku Laba przypada 13 stycznia, bo jest to święto ruchome, zależne od kalendarza księżycowego. Wiele zwyczajów na Festiwalu Laba jest związanych z buddyzmem. Święto stanowi upamiętnienie oświecenia Buddy. A było to tak: Siddhārtha Gautama (Buddha) próbował kiedyś znaleźć właściwą ścieżkę do przebudzenia poprzez głodzenie samego siebie. Pewnego dnia, kiedy był głodny i osłabiony, poznał wiejską dziewczynę. Dała mu ona mleko i pudding ryżowy (congee) po tym, jak pomyliła go z duchem, który spełnił jej życzenie. Siddhārtha osiągnął oświecenie wkrótce po tym zdarzeniu. Congee Laba jest więc czasami określane jako “congee Buddha”, aby pamiętać ten incydent i ścieżkę Buddy do oświecenia.Budda

Dawniej święto Laba miało uwielbiać przodków i bogów, w tym czasie modlono się o zbiory i pomyślność. Zwyczaj ten był bardzo popularny w czasach dynastii Song. Obecnie święto odpowiada bezpośrednio japońskiemu Rohatsu oraz dniu Bodhi w południowo-wschodniej Azji. W Chinach z dniem Laba związane są co najmniej dwa ważne kulinarne obyczaje. Pierwszym z nich jest gotowanie i jedzenie Laba congee, a drugim – przygotowanie czosnku Laba, który dojrzewa aż do chińskiego Nowego Roku. O czosnku napiszę osobno, najpewniej dopiero w przyszłym roku*. Dziś gotujemy świąteczne congee.laba congee

Laba congee

Może ktoś pamięta wcześniejszy mój wpis o congee? To poprzednie było jaglane, ale zupełnie podobnie przygotowuje się podstawowe ryżowe congee, czyli kleik z długo gotowanego ryżu. Chińczycy nie poświęcają aż tyle czasu na jego gotowanie, bo to nie ma być lekarstwo, tylko smaczna świąteczna potrawa. Oni ograniczają gotowanie nawet do 2 godzin, jeśli składniki wcześniej namoczono. Jeśli nie – sugerują moczenie przez 3 godziny i gotowanie przez kolejne 3 godziny. Uważam, że warto spróbować tego sposobu.laba congee

Przepis na świąteczne danie z ryżu zaczerpnęłam stąd. Jest to z pewnością tylko jedna z wielu receptur, ale daje jakiś pogląd na skład i wykonanie Laba congee. Najprostsze zawiera przynajmniej 8 składników. Pamiętaj, by namoczyć je odpowiednio wcześniej. Poniżej podaję przykładowy skład, w nawiasach – moje zmiany, uwagi i sugestie. Aha, warzywa strączkowe można namoczyć osobno i odlać pierwszą i drugą wodę po zagotowaniu, by fasolki były łatwiej strawne (instrukcję gotowania nieszkodliwej fasoli znajdziesz tutaj). Dopiero potem połączyć z pozostałymi składnikami i już razem gotować.laba congee

Laba congee – skład można trochę modyfikować, zależnie od dostępności produktów – Chin i tak nie dościgniemy

  • 50 g czarnego ryżu
  • 30 g jęczmienia (kaszy jęczmiennej)
  • 50 g kleistego ryżu (nie mam, użyłam więc ryżu brązowego, nieoczyszczonego)
  • opcjonalnie inny dowolny ryż, może też być kasza jaglana
  • 30 g fasoli (białej)
  • 30 g czerwonej fasoli
  • opcjonalnie – inna fasola – np. borlotti, kidney itp.
  • 30 g fasoli mung
  • 5 daktyli bez pestek
  • 10 nasion lotosu (pominęłam, bo nie mam)
  • 15 orzeszków ziemnych (albo nasion nerkowca)
  • dodatkowo w naszej strefie klimatycznej można użyć innych suszonych owoców – mogą to być rodzynki, suszona jarzębina, pokrojone figi, niewielka ilość suszonych śliwek też zapewne się sprawdzi
  • letnia woda do namoczenia – mniej lub więcej, zależnie od upodobań
  • opcjonalnie – cukier (trzcinowy, palmowy, ksylitol itp) do smaku – pod koniec gotowania
  • 5 owoców longanu (zastąpiłam dostępnymi w Polsce i spokrewnionymi z longanem owocami liczi)
  • ewentualnie inne świeże owoce, np. jabłko, gruszka

liczi

Przygotowanie Laba congee

  1. W wieczór przed gotowaniem wszystkie wybrane składniki umieść w garnku i zalej taką ilością wody, by przykryła je z lekkim naddatkiem.
  2. Następnego dnia gotuj wszystko do miękkości przez około 2 godziny lub dłużej. Pod koniec gotowania możesz dodać szczyptę soli, jeśli preferujesz taki smak.

laba congee

Gotowe congee (rzadsze – jak zupa albo bardziej gęste – konsystencja zależy od Twoich upodobań) podawaj w ładnych miseczkach. Zjedz ze smakiem i z radością. Możesz wspomnieć Buddę, ale niekoniecznie. Smacznego!

laba congee

*No więc tak – z podaniem przepisu na Laba czosnek dopiero w przyszłym roku to był żart. Przygotowanie nie jest aż tak skomplikowane, by robić z tego osobny wpis, więc podam go już teraz, zaraz 😀

Laba czosnek albo też czosnek Laba – czyli chiński czosnek marynowany w occie

Czosnek Laba to czosnek konserwowany w occie. Jego wyrafinowany kolor jest zielony, a smak kwaśny i lekko pikantny. Zwyczaj wytwarzania czosnku Laba jest bardziej rozpowszechniony w północnych Chinach. Proces przygotowania jest bardzo łatwy. Weź pojemnik (np. słoik). Czosnek obierz ze skórek, odetnij twarde końcówki i opłucz. Włóż czosnek do pojemnika, zalej octem i zamknij. Ocet może być ryżowy (tradycyjnie ocet ryżowy ma chyba około 3% mocy, warto o tym pamiętać), winny lub podobny. Cukier i sól można dodawać zgodnie z osobistymi preferencjami.czosnek

Poniżej krótki filmik instruktażowy – nie mój, ale fajny (po polsku):

Pojemnik z czosnkiem umieść w chłodnym miejscu. Czas przechowywania i marynowania nie jest stały, zwykle trwa około 20 dni, dopóki kolor nie będzie zielony. Czosnek i ocet są następnie spożywane razem z pierogami, kluskami, makaronem lub jiaozi w okolicach chińskiego Nowego Roku. A to już wkrótce, bo 4 lutego 2019 powitamy rok ziemnej świni 🙂

czosnek laba, czosnek marynowany w occie
Ząbki czosnku zalałam octem czereśniowym. Teraz wypada czekać, aż zzielenieje…

Źródło

festiwal laba

Powiązane wpisy

2 thoughts on “Laba congee na Święto Oświeconego Buddy

  1. I tym postem niby kulinarnym, a jakże bogatym w treść, dałaś mi szansę na kilka myśli i przypomniałaś książkę, którą jakiś czas temu czytałam. To -“Siddhartha” Hermanna Hesse, jednego z moich ulubionych autorów 🙂 Zatem, dziękuję za inspiracje kulinarne i za to pobudzenie umysłu… Pozdrawiam Pola 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *