Dziś już świątecznie, bo święta blisko, coraz bliżej, a ja od kilkunastu lat na Boże Narodzenie (a właściwie na wigilię) przygotowuję groch z kapustą. To nie jest moje tradycyjne domowe gwiazdkowe danie, a jednak... W moim domu gotowało się kiszoną kapustę z wielką ilością suszonych grzybów. Opiszę ją kiedyś osobno, bo to cudowne wspomnienie mojego dzieciństwa - wigilijna kapusta z grzybami. Jednak - sięgając dalej w głąb rodzinnych wspomnień - natknęłam się na świąteczną obecność kapusty z grochem. Dawniej wspominał ją mój tato, a ostatnio gadaliśmy o tej bajecznej kapuście z kuzynem i jego żoną. Uwielbiają ją ich dzieci, a także nasz syn. Ja sama jak przez mgłę pamiętam tę potrawę z dziecięcych czasów, gdy jeden jedyny raz Boże Narodzenie spędzaliśmy w rodzinnym domu mojej babci, na wsi kujawskiej. Wtedy nie bardzo mi smakowała, ale odnotowałam ją w pamięci na później. A to "później" nastąpiło po wielu, wielu latach.

Dla porządku napiszę, że w Wielkopolsce kapusta z grochem bywa nazywana "ciupką z grochem" (źródło), ja jednak nie znałam wcześniej tego określenia. Może dlatego, że źródełko naszej tradycji każącej spożywać groch z kapustą sączy się aż z Kujaw? Przepisu nie przejęłam od babci (nie znałam jej, urodziłam się już po jej śmierci). Nie gotowała jej moja mama, która z własnego domu wyniosła tradycję przyrządzania kapusty z grzybami. Ojciec owszem - wspominał ten smak, ale nie umiał nic więcej powiedzieć. W końcu, w dobie Internetu, sama zaczęłam szukać przepisu na tę niemal legendarną kapustę. I jak już znalazłam, to na stałe zagościła w naszym świątecznym menu. Największymi smakoszami grochu z kapustą okazali się mój nieżyjący już ojciec oraz syn, który nie bardzo lubi tradycyjną kapustę z grzybami. Bo nie lubi grzybów.

Groch z kapustą - skład:

Groch:

• 400 g grochu, namoczonego na noc w zimnej wodzie
• szczypta kurkumy (prababcia nie używała kurkumy, ale warto - ze względu na jej właściwości przeciwzapalne oraz ułatwiające trawienie)
• 1/3 łyżeczki mielonego kminku
• szczypta ostrej papryki, chili, cayenne
• sól

Kapusta:

• 850 g kapusty kiszonej (przepis na domową kiszoną kapustę znajdziesz tutaj)
• duża  szczypta majeranku (a nawet więcej niż szczypta, jeśli lubisz)
• 1 duża cebula, pokrojona w kostkę, zeszklona na oleju roślinnym
• 1/3 łyżeczki mielonego kminku
• 1 liść laurowy, 2 ziarnka ziela angielskiego
• świeżo mielony czarny pieprz
• sól
• 3 czubate łyżki masła
• 1 płaska łyżka cukru lub miodu
• opcjonalnie - zalecane! - 20 g suszonych podgrzybków (namoczonych na 30 minut w gorącej wodzie, a następnie ugotowanych i drobno posiekanych lub nawet zmiksowanych z kilkoma łyżkami wody, w której się gotowały)

Wigilijna kapusta z grochem - przygotowanie:

1. Namoczony z wieczora groch odcedź. Do 1/2 litra wrzątku dodaj kurkumę, odsączony groch i kminek, wymieszaj. Dodaj cayenne (ostrą paprykę), sól, na koniec odrobinę octu lub balsamico. Wymieszaj i gotuj groch pod przykryciem,  na małym ogniu, do miękkości. Przykryty pokrywką rondelek można odstawić do lekkiego przestudzenia (na czas gotowania kapusty). Groch powinien wchłonąć całą wodę, w której się gotował.
2. Kiszoną kapustę odciśnij z nadmiaru soku, jeśli jest bardzo kwaśna - to lepiej ją porządnie przepłukać na sicie, a nawet odgotować z nadmiaru kwasu i odcedzić. Pokrój ją na desce na drobniejsze kawałki i umieść w dużym garnku.
3. Do garnka z kapustą dodaj 1/2 litra wrzątku oraz majeranek i wymieszaj.
   Dodaj zeszkloną na tłuszczu cebulę, mielony kminek, posiekane (lub zmiksowane) grzyby, wymieszaj. Dodaj jeszcze liść laurowy, ziele angielskie, świeżo mielony czarny pieprz (około 1-2 szczypty). Wymieszaj i lekko posól 1 łyżeczką soli kamiennej.
4. Kapustę gotuj do miękkości, mieszając od czasu do czasu. Możesz do jej gotowania użyć szybkowara, jeśli go masz - ja najczęściej gotuję kapustę kiszoną właśnie w szybkowarze. Z oszczędności czasu i energii.
5. Do garnka z kapustą dodaj ugotowany groch i dokładnie wymieszaj. W razie potrzeby możesz dodać ze 2-3 łyżki wrzątku - gdyby całość była zbyt gęsta. Dodaj 3 solidne łyżki masła i łyżkę cukru lub płynnego miodu, wymieszaj i dosmacz pieprzem i ewentualnie cayenne (odrobinę, do smaku) oraz solą. Kapusta powinna być dobrze doprawiona, nie mdła, ale łagodna w smaku z dominantą majeranku.
6. Gotuj ją jeszcze na malutkim ogniu przez około 10 minut, mieszając od czasu do czasu, bo lubi się przypalić.

Aniu i Konradzie, ten wpis dedykuję Wam i Waszym Dzieciom. Wszystkim życzę smacznego i wesołych świąt!

A wigilijny przepis dołącza do dorocznej akcji Badylarki.